Problemy osób niepełnosprawnych w świetle prawa polskiego

O problemach niepełnosprawnych wypowiada się Grzegorz Mańko - fizjoterapeuta, doktor Wydziału Nauk o Zdrowiu Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej, Katedra Fizjoterapii oraz doktor Zakładu Ergonomii i Fizjologii Wysiłku Fizycznego IF Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ - CM w Krakowie.

Będąc fizjoterapeutą, niemal codziennie spotykamy się z problemem niepełnosprawności, a często nawet nie zdajemy sobie sprawy ile osób ,,sprawnych inaczej” nas otacza. Osoba niepełnosprawna, często poruszająca się na wózku to już nie wydarzenie dnia, ale widok niemalże codzienny i musimy stwierdzić, że niepełnosprawni są sporą  i niestety stale wzrastającą w ilość, grupą społeczną. Być może nigdy nawet nie zastanawialiśmy się jakie ta grupa ludzi ma problemy, potrzeby i na jakie ograniczenia jest skazana w ich codziennym życiu. Niniejsze opracowanie pozwoli na przynajmniej częściowe zapoznanie się z problemami osób niepełnosprawnych w świetle prawa polskiego.

PRZEMIESZCZANIE SIE

Zasadniczym problemem osób niepełnosprawnych jest poruszanie się w przestrzeni miejskiej i domowej. Rozwiązaniem tego problemu jest dostosowanie mieszkania poprzez poszerzenie wejść/drzwi, zlikwidowanie progów, zainstalowanie odpowiednich uchwytów w łazience/toalecie. Aby uzyskać środki na wymagane prace remontowe należy zgłosić się do odpowiedniego oddziału PFRON. Poruszanie się może być ułatwione także dzięki, odpowiednio dostosowanemu wózkowi inwalidzkiemu, laski, balkoników.

SAMOOBSŁUGA

Wielką trudnością dla osób niepełnosprawnych jest wykonywanie codziennych czynności, które osobom sprawnym wydają się banalne i oczywiste. Należy tu wymienić ubieranie/rozbieranie się, higienę codzienną czy też przygotowywanie posiłków. Obecnie istnieją produkty ułatwiające wykonywanie czynności samoobsługowych. Są to chwytaki do ubrań, pomoce do zakładania pończoch, specjalne sznurowadła, deseczki z ramką do krojenia i smarowania dla osób mających tylko jedna sprawną rękę, specjalne nakładki i uchwyty, czy nawet specjalne sztućce dla osób z silnym drżeniem rąk, kubeczki łatwe do utrzymania, osłonki na talerze, a także przyrządy wykorzystywane w utrzymaniu higieny. Oprócz dostępności wymienionych produktów, można także uzyskać instruktaż, co do tego, jak ich używać. Są to krótkie filmiki nagrywane przez osoby korzystające z tego typu udogodnień. Na terenie naszego Ośrodka w ramach terapii zajęciowej udzielamy pomocy i prowadzimy zajęcia z zakresu czynności samoobsługowych w specjalnie do tego dostosowanej pracowni.

POROZUMIEWANIE SIĘ

Obok innych trudności, z jakimi borykają się osoby niepełnosprawne są zaburzenia mowy (w przebiegu chorób OUN: udary, guzy mózgu, urazy czaszkowo-mózgowe). Wśród najczęstszych możemy wymienić AFAZJĘ oraz DYZARTRIĘ. Terapią zaburzeń mowy zajmuje się neurologopeda lub logopeda. Pacjenci dotknięci tymi dysfunkcjami mogą otrzymać pomoc w ośrodkach rehabilitacyjnych, poradniach logopedycznych działających przy szpitalach i przychodniach.

PROBLEMY EMOCJONALNE

Niepełnosprawność wpływa na funkcjonowanie osoby cierpiącej na wielu poziomach: osobistym, zawodowym, rodzinnym, społecznym. Osoba w wyniku swoich ograniczeń może popaść w apatię, zniechęcenie i brak motywacji do rehabilitacji, niejednokrotnie zmuszona jest do zmiany trybu życia a nawet pracy. Często problemy niepełnosprawnego staja się także problemami jego bliskich, którzy często zapominają o swoich potrzebach i tym, że także mają prawo do uzyskania pomocy. Zarówno osoba niepełnosprawna jak i jego najbliżsi mogą uzyskać pomoc psychologiczną. Aby taką pomoc uzyskać należy zgłosić się do psychologa w poradni psychologicznej lub poradni zdrowia psychicznego.

RENTA SOCJALNA

Renta socjalna przysługuje wyłączne osobie pełnoletniej,przebywającej na terenie Polski, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – przed ukończeniem 25 r.ż. lub w trakcie studiów doktoranckich bądź aspirantury naukowej. Renta może być przyznana na stałe (trwała niezdolność do pracy) lub na wskazany okres (czasowa niezdolność do pracy).

Renta socjalna nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej strukturalnej, pobiera rentę z instytucji zagranicznej, pobiera świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny. Nie zostanie przyznana renta socjalna także, osobie tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę, mającej prawo do renty rodzinnej będącej właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 5 ha. Renta socjalna wynosi 84 % kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

KARTY PARKINGOWE

Osoba niepełnosprawna, o obniżonej sprawności ruchowej na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności wg. ustawy Prawo o ruchu drogowym może ubiegać się o uzyskanie Karty Parkingowej, która uprawnia do niestosowania się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju. Karta ta uprawnia  również do parkowania na miejscach dla pojazdów osób niepełnosprawnych tzw. kopertach. Kartę wydaje starosta powiatu lub prezydent miasta na prawach powiatu, a właściwie organ przez nie wyznaczony.